Ο Φουτουρισμός του Filippo Tommaso Marinetti

brief_quotation_low_res

Θρησκεία και τέχνη είναι έννοιες αντίθετες. Αν η πρώτη εκπροσωπεί την συντήρηση και το κατεστημένο η δεύτερη εκπροσωπεί την ελευθερία, την αντίρρηση, την αντίσταση, την αντίδραση.
Η θρησκεία διδάσκει την μετά φόβου Κυρίου προσέλευση (σ.σ.: στον εκκλησιασμό).
marinettiΗ τέχνη, από την άλλη μεριά, δυναμώνει και εξελίσσεται μόνο μέσα από την αμφισβήτηση και την απόρριψη. Μέσα από την ρήξη με το παλιό και την ανατροπή του.
Η θρησκεία διδάσκει την υπακοή την οποία και αναγάγει στην μεγίστη των αρετών.
Σε αντιδιαστολή η τέχνη είναι σαν τον αδειούχο κατάδικο, σαν τον καταδικασμένο με αναστολή, σαν τον ανάγωγο που, αργά ή γρήγορα θα υποπέσει σε κάποιο παράπτωμα.
Στην τέχνη κανένα δόγμα δεν είναι αιώνιο. Μπορεί η ίδια η τέχνη να είναι διαχρονική και παγκόσμια, δεν  ισχύει όμως το ίδιο και για το έργο τέχνης. Το έργο τέχνης δεν είναι τίποτε παραπάνω από ένα απλό καταναλωτικό αγαθό σαν όλα τ’ άλλα. Υπάρχει για όσο διάστημα «λειτουργεί». Καθώς εξελίσσονται τα γεγονότα, η λειτουργικότητα του έργου τέχνης αλλοιώνεται, το έργο αρχίζει να «χαλάει» για να καταλήξει τελικά στην κατάψυξη κάποιου μουσείου.
Με δυο λογία το έργο τέχνης είναι ένα εφήμερο, ένα απλό και συνηθισμένο καταναλωτικό προϊόν. Γι αυτό:
-αν θέλετε να πάρετε ένα έργο, προτιμήστε ένα φρέσκο που άπλα να σας εκφράζει,
-κι όσον αφορά αυτά που βλέπετε σε προθήκες, εκθέσεις, μουσεία κλπ, στέκουν εκεί περιμένοντας την γνώμη σας, εκφράστε την λοιπόν ελεύθερα!
Η τέχνη δεν ανακάλυψε το συναίσθημα, υπάρχει για να το εκφράζει.
Το συναίσθημα που προξενεί η θέα ή το άκουσμα ενός έργου τέχνης είναι η ίδια η λειτουργικότητά του, το νόημα και η χρηστικότητα, ο λόγος ύπαρξής του.

Ωστόσο καθώς ο χρόνος περνά και οι συνθήκες αλλάζουν, καθώς τα γεγονότα εξελίσσονται, το έργο σιγά-σιγά καταναλώνεται, φθείρεται, διαφοροποιείται το νόημά του, μέχρι να παύσει να είναι κατανοητό.

Όσον άφορα τα κινήματα στην τέχνη θα λέγαμε ότι δεν είναι για να τα παίρνουμε και τελείως στα σοβαρά. Είναι αστείο να προσπαθεί κάνεις να επιβάλλει αρχές και κανόνες στην τέχνη. Να ορίσει πλαίσια στην «ελεύθερη» δημιουργία, στην έμπνευση. Κι αυτό είναι κάτι παραπάνω από αυτονόητο!
Θεωρήστε τα κινήματα, τα ρεύματα, τις ομάδες απλά ως συνισταμένες ή ως συμπτώσεις ή κοινούς τόπους, κάποιων τυχαίων περιστατικών, κάποιων φιλικών συγκεντρώσεων ή εφήμερων καταστάσεων που ποτέ δεν κατέληξαν (και ευτυχώς!) πουθενά.

Για τον λόγο αυτό θα περιοριστούμε στην συνοπτική παρουσίαση των κινημάτων, αρχής γενόμενης από τον φουτουρισμό, μια και πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την αναβίωσή του.

Tomasso MarinettiΟ φουτουρισμός ξεκίνησε με την συγγραφή του μανιφέστου (του φουτουρισμού) από τον Filippo Tommaso Marinetti. Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε από την παριζιάνικη Le Figaro στο φύλλο της 20 φεβρουαριανοί του 1909. Αφορμή για την συγγραφή του ήταν ένα πραγματικό περιστατικό, ενα ατύχημα που είχε ο Marinetti, που το διηγείται άλλωστε μέσα στο ίδιο το «μανιφέστο». Πρόκειται για ένα τελείως βλακώδες και ασύντακτο κείμενο, ενα παιδαριώδες παραλήρημα. Η Figaro πείστηκε να το δημοσιεύσει ύστερα από παρέμβαση του ισχυρού πάτερα του Marinetti. Ωστόσο η εφημερίδα κράτησε αποστάσεις από το περιεχόμενο, αυτού του δήθεν μανιφέστου, προειδοποιώντας τους αναγνώστες της σχετικά!
Μέσα στο γεμάτο ασυναρτησίες ολιγοσέλιδο κείμενό του, ο αντισημίτης Marinetti σε κάθε νέα πρόταση προσπαθεί να φανεί ακόμα πιο βλάκας, απ’ ότι στην προηγούμενη. Πλέκει εγκώμια στον πόλεμο, στην βια, στον ολοκληρωτισμό και στην αναρχία ανάκατα. Εξηγεί το πόσο λατρεύει το γρήγορο αυτοκίνητο που του αγόρασε ο πετυχημένος μπαμπάς του, (που είναι και το κυρίως θέμα του μανιφέστου και η όλη ουσία της ύπαρξής του) και επιχειρεί να αναγάγει τον μισογυνισμό σε αξία!
Εκπλήσσεται κάνεις με όλ’ αυτά; Μάλλον κάνεις!
Τα μάτια μας έχουνε δει πολλά! ωστόσο αυτό που εξακολουθεί να προξενεί έκπληξη και δεν πρόκειται για φάρσα!, είναι το φαινόμενο μύησης στο κίνημα του φουτουρισμού και πολλών γυναικών καλλιτεχνών!

Προκειμένου να κατατοπιστείτε πληρέστερα, συμπεριλάβαμε στο tricolore το πλήρες κείμενο του μανιφέστου του φουτουρισμού σε δική μας μετάφραση.
Ενδεχομένως να είναι η πρώτη προσπάθεια απόδοσής του στη γλωσσά μας.
Δεν μπορέσαμε να αντισταθούμε στον πειρασμό να το σουλουπώσουμε κάπως, συντακτικά και νοηματικά.  Παράλληλα μεριμνήσαμε ώστε να πατήσουμε όσο πιο προσεκτικά και ακριβέστερα γίνεται, πάνω στο πρωτότυπο κείμενο.

TRICOLORE Art Point Rights

Check Also

Filippo Tomasso Marinetti

F. T. Marinetti Το Μανιφέστο του Φουτουρισμού

(ελεύθερη απόδοση Tricolore) Με καρδιές ηλεκτρισμένες, εγώ κι οι φίλοι μου την βγάλαμε ξάγρυπνοι κάτω …