Η τέχνη της τεχνολογίας

Roger Dean ο βασικός σχεδιαστής του Avatar
Το 1906 ο James Stuart Blackton  έφτιαξε το «Humorous Phases of Funny Faces». Ένα τρίλεπτο βουβό, φιλμάκι. Αυτό είναι το πρώτο ή ένα από τα πρώτα-πρώτα κινούμενα σχέδια στην ιστορία του κινηματογράφου.
Το 1940 ο Disney έφτιαξε την «Fantasia». Μια μεγάλου μήκους ταινία κινουμένων σχεδίων. Ένα αληθινό έργο τέχνης! Σε κάποιο σημείο της ταινίας ο διάσημος μαέστρος Leopold Stokowski σκύβει για να σφίξει το χεράκι του Mickey. Πρόκειται για μια συμβολική σκηνή.
Με την «Fantasia» ο Walt Disney εισέβαλε στον χώρο της τέχνης.
Μαζί του συμπαρέσυρε όλο το κινούμενο και το κόμικς…
Walt DisneyΤα επόμενα χρόνια ήταν πολύ παραγωγικά για το κινούμενο.
Πολλές πολύ όμορφες παράγωγες στάλθηκαν στις αίθουσες προβολής.
…Αλλά δεν κράτησε πολύ.
Για λογούς μείωσης του κόστους και αύξησης της παραγωγικότητας, το animation υιοθέτησε βαθμιαία όλα τα μέσα της σύγχρονης τεχνολογίας. Υπολογιστές και πολύπλοκα softwares φέραν ένα πολύ εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Ένα αποτέλεσμα που όπως είναι αυτονόητο δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί ως τέχνη αφού τον καθοριστικό ρόλο παίζει η τεχνολογία.
Λίγες δεκαετίες μετά την χειραψία του Disney με τον Stokowski το animation κινδυνεύει, ως υποπροϊόν της τεχνολογίας, να βρεθεί και πάλι εκτός του χώρου της τέχνης.
Βέβαια, εννοείται ότι το κινούμενο σχέδιο δεν θα μπορούσε καν να υπάρξει αν δεν υπήρχε η τεχνολογία. Ωστόσο η χρήση όλο και περισσότερης τεχνολογίας έχει περιορίσει τον ρόλο του καλλιτέχνη σε ένα ρόλο τελείως επικουρικό.
Σήμερα αποτιμώντας την επιτυχία μιας ταινίας, αν υπολογίσουμε την συνεισφορά του καλλιτέχνη στο δέκα ή δεκαπέντε τοις εκατό, όλο το υπόλοιπο είναι μάρκετινγκ και τεχνολογία. Χρήμα και επιστήμη δηλαδή!
Η τεχνολογία βαθμιαία εισβάλει, αν και όχι τόσο επιθετικά όσο στο animation, σε όλες τις άλλες τέχνες. Μοιραία λοιπόν, η μορφή της τέχνης διαφοροποιείται σιγά-σιγά.
Μήπως όμως παράλληλα με την μορφή διαφοροποιείται και το νόημα και η χρηστικότητα της τέχνης;
Αυτό το υποθετικό ερώτημα είναι ο προάγγελος που μεταφέρει το μήνυμα του αδιέξοδου στο οποίο οδηγείται βαθμιαία η τέχνη.
TRICOLORE Art: Marcel DuchampΊσως πρέπει πλέον να προετοιμαστούμε έστω και όψιμα να αποδεχθούμε εν τέλει τις απόψεις του Marchel Duchamp ο οποίος σχεδόν ένα αιώνα πριν, προέβλεψε την χρεοκοπία της τέχνης…
Το πολυσυζητημένο «συντριβάνι», ο ανεστραμμένος ουρητήρας του Duchamp, είναι το τελικό συμπέρασμα για την τέχνη, το εγχειρίδιο χρήσης για κάθε νέο επίδοξο καλλιτέχνη.
Η επωδός για την τέχνη μοιάζει να έχει γραφτεί στις ετικέτες πάνω στις κονσέρβες του Piero Manzoni: «Περιεχόμενο 30gr σκατά του καλλιτέχνη», που φυλάσσονται σε διάφορες γκαλερί και μουσεία, έργα (sic!) του 1961.
Πρέπει να παραδεχθούμε λοιπόν πως το παραμύθι τελείωσε;
Ή μήπως όχι;
Μήπως βρισκόμαστε στις απαρχές μιας νέας εποχής που όπως όλα έτσι και η τέχνη ψάχνει να βρει το καινούργιο της εαυτό;
TRICOLORE Art: Piero ManzoniΜήπως στην φάση που βρισκόμαστε όπου τα πρότυπα επαναπροσδιορίζονται,
ιεραρχούνται εκ νέου οι προτεραιότητες,
και βαθμολογούνται οι νέες άξιες,
αντί να περνά η τέχνη στο περιθώριο,
μήπως στην πραγματικότητα συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της νέας αισθητικής;
Μοιάζει περισσότερο πιθανό!
Κι αν είναι έτσι, για πόσο καιρό θα βλέπουμε κρεμασμένους πινάκες υπό την σημερινή τους μορφή (τελάρο-μουσαμάς);
Μήπως σύντομα η θέα ενός παραδοσιακού πίνακα, αρχίσει να φαντάζει vintage σαν τα γραμμόφωνα που πωλούνται στο Μοναστηράκι;
Μήπως σιγά-σιγά δούμε στη θέση των πινάκων αυτών, οθόνες με ολογράμματα να καλύπτουν τοίχους ολόκληρους, με συνθέσεις που να απεικονίζουν πρωτόγνωρα μέρη από διαφορετικές διαστάσεις;
και τι θα είναι άραγε αυτό;
Θα εξακολουθήσουμε να το λέμε τέχνη;
Κάνεις δεν ξέρει!
Το δεδομένο είναι ότι
η τεχνολογία μπήκε για τα καλά στη ζωή μας!
Ο παραδοσιακός ζωγράφος με τα πινέλα, την παλέτα και το καβαλέτο, δεν φαίνεται να είναι πλέον σε θέση να εκφράσει την σύγχρονη πραγματικότητα.
Οι πίνακές του φαντάζουν πολύ flat και φτωχοί, αδύναμοι να εκφράσουν την σύνθετη και πολυμορφική νέα τάξη πραγμάτων.
Υπάρχει ανάγκη για μια νέα πιο γρήγορη, πιο προσιτή. Μια πολυδιάστατη μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης.
Αυτή η μορφή έκφρασης θα προκύψει αναγκαστικά από την υιοθέτηση της τεχνολογίας και την ανάδειξη της τελευταίας σε ένα αυτόνομο εκφραστικό μέσο.
Με την εξοικείωση ο πάγος θα σπάσει σιγά-σιγά.
Η τεχνολογία θα εξελιχθεί τελικά στον πιο δυναμικό και πολυτάλαντο
τρόπο έκφρασης.
Τη νέα μορφή τέχνης!

TRICOLORE Art Point Rights